تهران در خطر «تحريك‌گسل»

يك اقليم‌شناس باسابقه‌ در مسائل شهري تهران، با اشاره به اينكه «تحريك‌گسل»، تهران را به‌صورت جدي تهديد مي‌كند، گفت: اگر جلوي فعاليت‌هاي ساختماني در مناطقي كه زير آنها، گسل واقع‌شده، گرفته نشود، گسل‌هاي تهران از خواب بيدار خواهند شد.
به گزارشConsBank به نقل از دنیای اقتصاد، دكتر ناصر كرمي افزود: در حال حاضر گسل‌هاي تهران فعال هستند، اما اين اواخر هيچ كشف علمي تازه‌اي درباره اين گسل‌ها انجام نشده كه بتوان با استناد به آن، زلزله ‌قريب‌الوقوع را پيش‌بيني كرد.
كرمي در عين حال به نتايج مطالعاتي كه در قالب گزارش جاييكا منتشر شده اشاره كرد و گفت: زلزله بالاي 6 ريشتر در تهران مي‌تواند جان 500 هزار نفر را در دم بگيرد و به دليل شرايط خاص تهران احتمالا تا 48 ساعت بعد از وقوع زلزله، شمار كشته‌شدگان به مرز 2 ميليون نفر خواهد رسيد.
اين كارشناس شهري با اشاره به طرح خروج نيمي از جمعيت تهران، به دولت توصيه كرد: علاوه بر برخوردهاي تشويقي، اقدامات تنبيهي نيز براي مهاجرت از پايتخت در نظر بگيرد و اگر دولت بتواند فقط 200 هزار نفر از كارمندانش – كه نوع شغل آنها نيازي به استقرار در تهران ندارد - را مصمم به خروج از تهران كند، در اين صورت با احتساب خانواده اين افراد، يك ميليون نفر از جمعيت تهران كاسته خواهد شد.
كرمي در عين حال طرح انتقال پايتخت را به دليل آنكه دولت در برخي پروژه‌هاي كوچك عمراني موفقيت مطلق بدست نياورده امكان‌ناپذير دانست و گفت: گزينه نهايي براي تخليه بخشي از جمعيت تهران همان خروج كارمندان ستادي دولت خواهد بود.
وي افزود: در حالي كه در اجراي پروژه‌هاي ساده‌اي چون ايمن‌سازي ساختمان‌ها يا نصب تاكسيمتر برروي تاكسي‌ها توفيق چنداني حاصل نشده است، نبايد بحث انتقال پايتخت كه به مراتب سخت‌تر است را مطرح و پيگيري كرد.
كرمي در ادامه تصريح كرد: «فعلا هیچ نکته علمی تازه‌ای درباره زلزله وجود ندارد و اینکه چرا ناگهان دولت چنین بحثی را مطرح می‌کند جای سوال است. فراموش نکنیم که اگر حرف‌هایي كه در طول يك ماه اخير توسط برخي مسوولان عنوان شده را یک خبرنگار می‌نوشت، احتمالا سردبیر از بیم ترسیدن مردم آن را چاپ نمی‌کرد. از این رو، مجددا تاکید می‌کنم که موضوع بیش از آنکه یک پروژه جدی و قابل اجرا باشد به نظر می‌آید یک سوژه رسانه‌ای است.»

رگه‌هاي گسل شمال تهران با فلش نشان داده شده است-عكس: سازمان زمين شناسي

وقوع زلزله جديد نيست، جدي است
اين استاد دانشگاه گفت: وقوع زلزله در تهران امری جدی است و احتمال رخ دادن آن زیاد است.
علاوه بر این، گزارش جائیکا (که تنها گزارش مستدل و مستند در این‌باره است) تاکید می‌کند که در لحظه وقوع زلزله بالاتر از 6 ریشتر در تهران حدود 500 هزار نفر بر اثر فرو ریختن آوار بلافاصله جان خواهند باخت. همچنين به دلیل شرایط خاص شهر تهران مثل شبکه گازرسانی غیراستاندارد و خطرناک، عدم آمادگی مدیریت محلی برای امدادرسانی و مشکلات ناشی از انسداد معابر احتمالا تا 48 ساعت بعد از وقوع زلزله، شمار کشته‌شدگان به مرز 2 میلیون نفر خواهد رسید.
كرمي افزود: هیچ مرکز معتبر علمی تاکنون مدعی نشده است که بین احتمال وقوع زلزله در تهران در شرایط حاضر با 5 تا 10 سال آینده فرقی ایجاد شده است و از سوی دیگر با توجه به اینکه گزارش جائیکا که بیش از 10 سال پیش تدوین و در اختیار مقامات مرتبط قرار گرفته - و هرگز نسخه‌ای کامل از آن در اختیار رسانه‌های جمعی قرار نگرفت - جای سوال است که چرا باید اکنون ناگهان برخي به یاد آن گزارش افتاده و دل‌نگران زلزله تهران شده‌اند.

يك ميليون زلزله خفيف در تهران
اقليم‌شناس باسابقه در امور شهري و زيست‌محيطي با اشاره به اينكه در موسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران روزانه يك ميليون زلزله در تهران ثبت مي‌شود كه شدت آنها زير 3 ريشتر است ‌، گفت: به عنوان یک ناظر بیرونی تاکید می‌کنم که وقوع زلزله در تهران امری بسیار جدی است، ولی موضوعات خبری مرتبط با آن که در هفته‌هاي اخیر منتشر شده، مستند به هیچ‌گونه یافته علمی تازه‌ای نیستند و ظاهرا برای یک هدف بالادستی دیگر منتشر شده‌‌اند.
كرمي در پاسخ به این سوال که آیا گسل‌های شهر تهران فعال هستند و اگر فعالند، چرا زلزله بزرگ اتفاق نمی‌افتد، گفت: اگر از موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران در این باره سوال کنید به شما خواهد گفت که هم‌اکنون روزانه بیش از یک میلیون بار زلزله در تهران رخ می‌دهد، اما از آنجا که این زلزله‌ها زیر 3 ریشتر شدت دارند فقط توسط دستگاه‌های زلزله‌نگار قابل ثبت هستند، اگر چه اثر آنها را می‌توان به صورت ترک خوردن دائمی ساختمان‌ها و حتی سازه‌های سنگین بتنی در محله‌های فعال ولنجک و سعادت‌آباد مشاهده کرد.
وی گفت: قطعا گسل‌های تهران در حال حاضر فعال هستند و احداث سدهای متعدد در جوار شهر تهران و نیز ساخت‌وسازهای سنگین روی خطوط گسل حتما در تحرک بیشتر و اصطلاحا از خواب بیدار شدن گسل‌های تهران نقش دارند، اما باز هم تاکید می‌کنم در این‌باره حادثه‌ای تازه رخ نداده است.
کرمی تاکید کرد: وضعیت فعلی گسل‌های تهران با سال گذشته هیچ فرقی نکرده است و حتی بزرگترین مراکز علمی زلزله‌شناسی در ژاپن يا دستگاه‌های پیچیده پیش‌بینی زلزله که آمریکا در ‌هاوايی نصب کرده است نمی‌تواند زمان وقوع زلزله در تهران را مشخص کند.
انتقال پايتخت يا انتقال جمعيت اين کارشناس ‌شهری در ادامه با اشاره به بحث انتقال پایتخت به عنوان گزینه‌ای پیشنهادی در جهت سبک‌سازی جمعیت تهران گفت: در این زمینه به عنوان یک تجربه موفق می‌توان به کشور مالزی اشاره کرد که دولت مالزی تصمیم به تغییر پایتخت و احداث پایتخت جدیدی به نام «پوترا جایا» گرفت و نکته اینجا است که فاصله بین اخذ این تصمیم و عملیاتی شدن آن حدود 5 سال بود و در حال حاضر «پوتراجایا» یکی از زیباترین و مدرن‌ترین پایتخت‌های جهان است. وی با طرح این سوال که آیا در ایران سیستم مدیریتی قوی وجود دارد که پروژه انتقال پایتخت را طی 5 سال عملیاتی کند؟ گفت: در حال حاضر پروژه‌‌های عمراني ساده مثل احداث برخی از بزرگراه‌ها در ایران با گذشت حدود 20 سال به مرحله بهره‌برداری نرسیده‌‌اند یا فرودگاه بین‌المللی امام‌خمینی 40سال بعد از آغاز کلنگ‌زنی و نزدیک به 10سال پس از افتتاح هنوز یک فرودگاه ناقص است، از این رو جای این سوال مطرح است که چگونه می‌توان طرح انتقال پایتخت را از شعار خارج ساخته و آن را عملی کرد.
وی گفت: انتقال جمعیت از تهران اگر با سیستم تنبیه و تشویق نباشد، امکان عملی شدن ندارد؛ چراکه کمبود امکانات رفاهی و تفریحی باعث شده است که حتی مراکز استان‌های بزرگ کشور به منظور جذب جمعیت دافعه داشته باشند، به عنوان مثال، بر اساس گزارش منتشر شده از سوی شهرداری اهواز 97 درصد از ساکنان شهر اهواز ترجیح می‌دهند که از شهر اهواز به تهران مهاجرت کنند.
کرمی گفت: با توجه به این مساله دو راهکار عملی برای سبک‌سازی جمعیت وجود دارد، در وهله اول به نظر می‌رسد که دولت باید طی یک اقدامی عاجل شرایطی را فراهم کند که فقط کارمندان ستادی که ناچارند در تهران اشتغال داشته باشند را تحمل کند و به دنبال آن کارمندان غیرستادی که حوزه کاری‌شان محلی است را به اجبار از تهران خارج سازد.
به گفته وی، طرح دولت برای خروج کارمندان طرح خوبی است، اما کافی نیست و این طرح باید با مولفه‌های تنبیهی همراه باشد که امکان اجرایی شدن آن فراهم شود.
کرمی تاکید کرد: اگر کارمندان دولت را 200 هزار نفر بدانیم با توجه به اینکه هر یک کارمند برابر با 5 نفر است در این صورت با محقق شدن این طرح، امکان خروج یک میلیون نفر جمعیت از تهران مهیا خواهد شد.
روند مهاجرت به تهران فعلا منفعل است
وی همچنین با اشاره به شرایط مهاجرت به تهران گفت: در حال حاضر، مهاجرت به تهران تقریبا منفعل است. اگر چه تهران در حال حاضر مهاجر‌پذیر است، اما این فرآیند فعلا متوقف شده است، این در حالی است که تهران در حال حاضر به مرکزی برای جذب نخبگان شهرستان‌ها مبدل شده است.

گسل شمال تهران در ورديج

گسلي كه توان لرزه‌خيزي 5/7 ريشتري دارد
گسل شمال تهران را برخى منشعب از گسل مشا فشم مى‌دانند که در عمق به هم مي‌رسند. آنچه که در ظاهر پيداست اين گسل از دارآباد شروع و تا پل ملارد به‌طول تقريبى ۷۵ کيلومتر امتداد دارد که توان لرزه‌خيزى حدود 5/7 ريشتر را داراست. مسلما فعال شدن گسل مزبور مى‌تواند عاملى براى تحريک‌پذيرى و فعال شدن گسل‌هاى بي‌شمار ديگرى باشد که در گستره دشت تهران آرام در زير ابنيه‌هاى ساخت بشر خفته‌اند! نظير گسل‌هاى داوديه و راديو و تلويزيون و حتى تخت طاووس که تمامى در افزايش ميزان تخريب و تشکيل يک گورستان حدودا ۶۵۰ کيلومتر مربعى مي‌توانند دخيل باشند!. نيک مي‌دانيم پريود زمانى اين زلزله حدودا ۱۵۰ سال يکبار است و در حال حاضر هم حدود ۳۰ سال خلف وعده کرده است! متاسفانه بسيارى از ساخت‌وسازهاى ما روى اين گسله‌ها يا در حريم اينها مى‌باشد و خطر بسيار جدى‌تر از اين است که مردم عادى فکر مي‌کنند.
انتهای پیام