نشریات

بهينه‌سازي مصرف انرژي در ساختمان روي ميز دولت

پيش‌نويس ضوابط جديد ساخت‌وساز براي تصويب به هيات دولت رفت.
به گزارش ساخت و ساز، دستگاه دولتي سياستگذار در بخش مسكن در سال «اصلاح الگوي مصرف» ضوابط جامعي را براي نحوه ساخت وساز در سراسر كشور (شهرها و روستاها) تدوين كرده است كه با تصويب آن در هيات دولت به زودي به مرحله اجرا گذاشته مي‌شود.
در پيش‌نويس ضوابط جديد خانه‌سازي، موضوع «انرژي مصرفي در ساختمان» پررنگ شده و همه سازندگان مسكن موظف هستند، در طراحي سازه، انتخاب موقعيت مكاني و همچنين در انتخاب مصالح، به گونه‌اي اقدام كنند كه مصرف بهينه انرژي و صرفه‌جويي آن در اولويت قرار بگيرد.
درصورت موافقت هيات دولت الگوي خانه نمونه شهري، مساحت قابل سكونت در واحدهاي مسكوني شهري جديد در كلان شهرها، مناطق سردسير و گرمسير متفاوت مي‌شود؛ به طوري كه زيربناي مفيد واحد مسكوني در كلان شهرها در حد 75 مترمربع، در مناطق سردسير، شمال كشور و مناطق معتدل در حد 90 مترمربع و در مناطق گرمسير و جنوب 100 مترمربع تعيين مي‌شود.
در متن پيش‌نويس، استفاده از مصالح جديدي كه كاربرد آن باعث صرفه‌جويي انرژي مي‌شود، مورد تاكيد قرار گرفته است.
همچنين مالكان واحدهاي مسكوني ملزم مي‌شوند براي مقاوم‌سازي و افزايش عمر مفيد ساختمان تعميرات دوره‌اي را در دستور كار قرار دهند.
در ضوابط الگوي خانه نمونه روستايي، نكته قابل توجهي ديده مي‌شود. از جمله اين‌كه سازندگان مسكن روستايي بايد براي به‌حداقل رساندن آثار مخرب تقليد كوركورانه از ظواهر شهري نامناسب تلاش كنند.
متن پيش‌نويس ضوابط الگوي خانه نمونه شهري و روستايي به شرح زير است:
لازم به توضيح است از آن‌جا كه اين ضوابط هنوز در هيات دولت تصويب نشده، لذا اين احتمال وجود دارد كه در بخشي از آن تغييراتي ايجاد شود.


ضوابط الگوی خانه نمونه شهری
در اجرای ماده (1) آیین‌نامه بند (ب) تبصره 6 قانون بودجه سال 1385 کل کشور، ابلاغی به شماره 89902/ت 34775/ه مورخ 28/12/84 ضوابط الگوی خانه نمونه شهری به شرح ذیل ابلاغ مي‌شود:

الف) مکان‌یابی
1. رعایت ضوابط طرح‌هاي توسعه شهری مصوب (به لحاظ کاربری‌ها، سرانه‌ها، تراکم‌ها و...)
2. رعایت ضوابط محیط زیست پایدار
3. امکان تامین و دسترسی مناسب به خدمات عمومی و تاسیسات زیربنایی
4. رعایت نکات مربوط به پهنه‌بندی سانحه‌خیزی از قبیل زلزله، سیل، رانش و غیره.

ب) زمین
1. استفاده بهینه از زمین‌هاي شهری از طریق تجميع پلاک‌هاي کوچک، بازیافت زمین در بافت فرسوده
2. حداکثر استفاده از تراکم در چارچوب ضوابط در اراضی مسکونی
3. تعیین سرانه زمین مسکونی در مناطق شهری با توجه به ویژگی‌هاي اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و کالبدی

ج) زیربنای واحد مسکونی
زیربنای مفید واحد مسکونی در سه سطح کلان شهرها و سایر شهرهای مناطق سردسیر و مناطق گرمسیر به شرح ذیل تعیین مي‌گردد:
1. کلان شهرها، مشتمل بر شهرهای با جمعیت بیش از یک میلیون نفر: در حد 75 مترمربع
2. شهرهای مناطق سردسیر شمال و غرب کشور و نیز نواحی معتدل خزری: در حد 90 مترمربع
3. شهرهای مناطق گرمسیر، مشتمل بر نواحی گرم و خشک مرکزی و نوار ساحلی جنوب کشور: در حد 100 مترمربع
به لحاظ رعایت الزامات الگوی تفکیک، ضوابط طراحی و معماری و... حداکثر زیربنای مفید واحد مسکونی تا حد 5 مترمربع با تایید سازمان مسکن و شهرسازی استان مربوطه قابل افزایش خواهد بود.
همچنين استان‌هایی که میانگین بعد خانوارها در آن حداقل
20 درصد بیش از میانگین ملی نقاط شهری کشور باشد، سطح زیربنای مفید واحد مسکونی تا 10 درصد مساحت‌هاي تعیین شده در هر یک از مناطق سه‌گانه فوق قابل افزایش خواهد بود.
در احتساب زیربنای مفید، فضای مفید محصور شده قابل سکونت ملاک عمل خواهد بود و شامل پیلوت‌ها، فضاهای ورودی، راه پله‌ها، بالکن‌ها و فضاهای مشاع نمي‌گردد.

د) طراحی
1. حفظ هویت بومی، ایرانی، اسلامی و توجه به ویژگی‌هاي اجتماعی ـ فرهنگی و اقتصادی و مقیاس انسانی در طراحی فضاها و بناهای مسکونی
2. توجه به عوامل اقلیمی و محیطی در طراحی
3. توجه به شیوه سکونت و تطبیق آن با زندگی امروز و نیازهای گوناگون بهره‌برداران متفاوت
4. انعطاف‌پذیری عملکردی و ساختمانی
5. ایمن بودن فضای خانه و محیط مسکونی برای تمامی گروه‌هاي سنی به ویژه کودکان و سالمندان و معلولین
6. تامین و طراحی فضاهای عمومی در راستای تقویت روابط اجتماعی و فراهم نمودن زمینه مشارکت
7. توجه به ایمنی و امنیت در طراحی با هدف ثانویه صرفه‌جویی اقتصادی
8. استفاده از انرژی‌هاي تجدیدپذیر از طریق جهت‌گیری مناسب ساختمان و توجه به استفاده بهینه از انرژی در طراحی
9. تاکید بر استحکام بنا در طراحی و انجام محاسبات مبتنی بر مبانی فنی و اقتصادی
10. تامین فضاهای سبز و خدماتی ـ رفاهی در مجتمع‌هاي مسکونی
11. توجه به اصول تنوع فضای زیست شهری، تناسب و... در طراحی ضمن رعایت ضوابط و قوانین شهرسازی و معماری
12. تنوع در طراحی از نظر ابعاد، مصالح و نقشه
13. توجه به ارزش‌هاي فرهنگی و حفظ حرمت و منزلت خانواده (اصول حریم و محرمیت)
14. تامین فضای باز (عرضه) متناسب با سطح اشتغال و تعداد واحد مسکونی و جمعیت‌پذیری

ه) فناوری ساخت
1. استفاده از فناوری‌هاي نوین ساختمان (سبک، سریع و مقاوم) و استاندارد نمودن اجزاي آن
2. رعایت آیین‌نامه‌ها و مقررات ملی ساختمان
3. انتخاب نوع اسکلت با توجه به ویژگی‌هاي فنی، اقتصادی، اجرایی و اقلیمی
4. استفاده از مصالح استاندارد و بادوام و تا حد امکان محلی
5. صرفه‌جويی در مصرف انرژی از طریق استفاده از فناوری‌هاي نوین و مصالح مناسب در جداره‌هاي ساختمان
6. توجه به روش‌هاي نگهداری از طریق استفاده از تکنولوژی جدید در تاسیسات شهری
7. کاهش ارزبری و وابستگی صنعت ساختمان از طریق استفاده از مصالح و معادن محلی استاندارد

و) بهره‌برداری
ـ به کارگیری بیمه مسوولیت کیفیت ساختمان
ـ افزایش و تشویق سهم استیجار به میزان حداقل 20 درصد مسکن تولید شده در کشور و تامین حمایت‌هاي لازم
ـ الزام مالکان برای انجام تعمیرات در جهت مقاوم‌سازی و افزایش عمر مفید ساختمان از طریق اعمال سیاست‌هاي تشویقی
ـ ایجاد فضاهای مناسب برای اعمال مدیریت بهره‌برداری در ساختمان




ضوابط الگوی خانه نمونه روستایی
در اجرای ماده (1) آیین‌نامه اجرایی بند (ب) تبصره قانون بودجه سال 1385 کل کشور، ابلاغی به شماره 89902/ت 34775/ه
مورخ 28/12/84 ضوابط الگوی خانه نمونه روستایی به شرح ذیل ابلاغ مي‌گردد:

الف) مکان‌یابی
1. رعایت ضوابط طرح‌هاي توسعه روستاها و طرح‌هاي هادی روستایی مصوب (به لحاظ کاربری‌ها، سرانه‌ها، تراکم و...)
2. رعایت ضوابط محیط زیست پایدار
3. امکان خدمات عمومی و تاسیسات زیربنایی
4. رعایت نکات مربوط به پهنه‌بندی سانحه‌خیزی از قبیل زلزله، سیل، رانش و غیره

ب) زمین
1. استفاده از زمین‌هاي روستایی در بافت فرسوده
2. تفکیک زمین براساس شیوه سکونت و نوع معیشت
ج) زیربنای واحد مسکونی
زیربنا بر اساس نوع اقلیم، معیشت و شیوه زندگی تعیین مي‌گردد

د) طراحی
1. حفظ هویت بومی، ایرانی، اسلامی و توجه به ویژگی‌هاي اجتماعی ـ فرهنگی و اقتصادی و مقیاس انسانی در طراحی فضاها و بناهای مسکونی
2. توجه به عوامل اقلیمی و محیطی و انتخاب الگوی معماری
3. توجه به معیشت روستايیان و تاثیر آن بر طرح مسکن روستایی
4. توجه به شیوه سکونت و تطبیق آن با زندگی امروز و نیازهای گوناگون بهره‌برداران متفاوت
5. انعطاف‌پذیری عملکردی و ساختمانی
6. ایمن بودن فضای خانه و محیط مسکونی برای تمامی گروه‌هاي سنی به ویژه کودکان و سالمندان و معلولین
7. تامین و طراحی فضاهای عمومی در راستای تقویت روابط اجتماعی و فراهم نمودن زمینه مشارکت
8. توجه به ایمنی و امنیت در طراحی با هدف ثانویه صرفه‌جویی اقتصادی
9. استفاده از انرژی‌هاي تجدیدپذیر از طریق جهت‌گیری مناسب ساختمان و توجه به استفاده بهینه از انرژی در طراحی
10. تاکید بر استحکام بنا در طراحی و انجام محاسبات مبتنی بر مبانی فنی و اقتصادی
11. توجه به اصول تنوع فضای زیست روستایی در طراحی ضمن رعایت ضوابط و قوانین الزامات معماری
12. تنوع در طراحی از نظر ابعاد، مصالح و نقشه
13. توجه به اصول حریم و محرمیت
14. احداث مسکن مقاوم و بادوام روستایی
15. تامین جنبه زیباشناسانه سیمای روستا
16. ارتقاي توسعه سکونت‌گاه‌هاي روستایی و تلاش در نزدیکی سطح بهره‌مندی از رفاهیات شهرها و روستاها
17. تامین بهداشت محیط روستایی
18. تلاش در به حداقل رساندن آثار مخرب تقلید کورکورانه از ظواهر شهری نامناسب در تولید مسکن روستایی
19. ترویج الگوهای منتخب و برجسته معماری روستایی به لحاظ فرم و جنبه‌هاي زیباشناختی سیمای روستا

ه) فناوری ساخت
1. استفاده از فناوری‌هاي نوین ساختمان (سبک، سریع و مقاوم) و استاندارد نمودن اجزاي آن
2. رعایت آیین‌نامه‌ها و مقررات ملی ساختمان
3. انتخاب نوع اسکلت با توجه به ویژگی‌هاي فنی، اقتصادی، اجرایی و اقلیمی
4. ارتقاي فناوری بومی
5. استفاده از مصالح استاندارد و بادوام و تا حد امکان محلی
6. صرفه‌جویی در مصرف انرژی از طریق استفاده از فناوری‌هاي نوین و مصالح مناسب در جداره‌هاي ساختمان

و) بهره‌برداری
ـ به کارگیری بیمه کیفیت ساختمان
ـ مسکن تولید شده در کشور و تامین حمایت‌هاي لازم
ـ الزام مالکان برای تعمیرات در جهت مقاوم‌سازی و افزایش عمر مفید ساختمان از طریق اعمال سیاست‌هاي تشویقی

• گزارش
• اخبار
• خبر ویژه
• بانک ساختمان
• تحلیل