توسعه پايدار در گرو مديريت مصرف

توسعه وادامه زندگي نيازمند انرژي بوده و تامين انرژي از طريق حاملهاي متنوع نفت وگاز، فرآورده‌هاي نفتي و انرژي‌هاي تجديدپذير و برنامه‌هاي انتقال حامل‌هاي انرژي و تأمين انرژي مورد نياز مناطق مختلف كشور نيازمند سياست‌گذاري و تصميم گيري‌هاي جامع و كامل در تمام زمينه‌ها است.شايد بتوان اينگونه گفت كه ما جزو معدود كشورهايي هستيم كه توجه به مديريت مصرف مان بسيار كم بوده يا به شكل شايسته‌اي نبوده است و علت آن اين باشد كه خود را از بزرگترين دارندگان منابع نفتي تلقي كرده كه به اين زودي‌ها منابع‌مان تمام نمي‌شود.
اين ديدگاه‌ها باعث شده كه بي‌رويه و غيرمنطقي در حال مصرف انرژي باشيم و به جاي آينده نگري و حفظ و نگهداري اين نعمت خدادادي براي نسل‌هاي آينده، رفته رفته ميزان مصرف خود را افزايش مي‌دهيم.
ابلاغ سياست هاي كلي اصلاح الگوي مصرف از سوي رهبر معظم انقلاب در تاريخ (15/4/89) به رؤساي قواي سه گانه و رئيس مجمع تشخيص مصلحت نظام نشانگر آن بود كه سياست هاي مصرف انرژي نيازمند بازنگري، صرفه جويي در انرژي و مقابله با فرهنگ مصرف گرايي است.
ابلاغ اين سياست‌ها در پي توجه معظم له به آسيب شناسي نحوه مصرف در كشور و نامگذاري سال 88 با عنوان حركت به سوي اصلاح الگوي مصرف و مهم، حياتي و اساسي دانستن آن به عنوان هدفي كلي براي تمام زمان‌ها و عرصه‌ها و اقدام اساسي در زمينه‏ي دستيابي به پيشرفت و عدالت، صورت پذيرفت.
بنابراين بحران مصرف در هر جامعه‌اي يكي از بزرگترين آفات فردي و اجتماعي به حساب مي‌آيد، به گونه‌اي كه در شرايطي نيز باعث تبديل به تهديدي براي اقتصاد كشور مي‌گردد.
با نگاهي به مصرف انرژي گاز در كشور مي‌توان دريافت اين محصول كه با قيمتي پايين در نقاط مختلف كشور عرضه مي‌شود در اثر بي‌توجهي مصرف كنندگان سبب شده تا هر آنچه توليد مي‌شود در بخش داخلي به مصرف برسد.
ايران با مصرف 165 ميليارد مترمكعب گاز در سال گذشته بعد از كشورهاي ايالات متحده و روسيه در رتبه سوم مصرف گاز طبيعي در جهان قرار دارد بطوري كه مصرف گاز كشور از 86 ميليارد متر مكعب در سال 2001 ميلادي به 165 ميليارد متر مكعب در سال گذشته رسيده است.
براساس پيش بيني كارشناسان در سال 2012 ميلادي ميزان مصرف گاز طبيعي در كشور به 277 ميليارد مترمكعب خواهد رسيد كه در صورت ادامه چنين روندي ايران به يك مصرف كننده بزرگ گاز طبيعي در جهان تبديل خواهد شد.
همچنين در زمان حاضر ميزان مصرف گاز كشور با جمعيت 74 ميليون نفري با مصرف كل اتحاديه اروپا برابر است و اين درحالي است كه ايران بعد از امريكا، روسيه و كانادا در رده چهارم توليد قرار دارد.
براساس آمارهاي ارائه شده سال گذشته در كل كشور با احتساب بخش هاي عملياتي تزريق و صادرات معادل 4/165 ميليارد مترمكعب گاز مصرف شده كه 142 ميليارد و 300 ميليون مترمكعب آن در بخش هاي خانگي، تجاري و نيروگاه‌ها و صنايع و 76 ميليارد و 805 ميليون مترمكعب آن در بخش خانگي سوزانده شده است.
همچنين از مجموع 142 ميليارد مترمكعب 30 درصد معادل 3/42 ميليارد مترمكعب در نيروگاه‌ها، 2/23 ميليارد مترمكعب معادل 16 درصد در صنايع عمده و 8/76 ميليارد مترمكعب حدود 54 درصد از مصرف كل در بخش خانگي و تجاري مصرف شده است.
از سوي ديگر ميزان صادرات در سال گذشته به تركيه و ارمنستان 8/6 ميليارد مترمكعب بوده كه نسبت به سال گذشته حدود 44 درصد رشد داشته است.
همچنين ميزان واردات گاز طبيعي 9 ميليارد مترمكعب بوده كه اين ميزان نسبت به سال 87 حدود 4/16 درصد كاهش نشان مي‌دهد.
وضعيت مصرف گاز در همه بخش‌ها در سال گذشته به عدد 530 ميليون مترمكعب در روز رسيد كه در اين ميان ركورد مصرف بخش خانگي و تجاري 417 ميليون مترمكعب بوده است.
از اين رو هدف از اصلاح الگوي مصرف، دستيابي به الگويي بهينه و پايدار در استفاده از منابع در تمام مراحل توليد تا مصرف است كه نه تنها موجب افزايش بهره‌وري است كه امكان عبور موفق يك جامعه از ركودهاي احتمالي اقتصادي آينده را نيز فراهم مي‌كند.
بنابراين مديريـت مصـرف يـك اجماع و فرهنگ عمومي مي‌طلبد چرا كه اگر مصرف به همين منوال ادامه يابد مقام دومي ما در بحث دارا بودن منابع عظيم نفت و گاز از بين رفته و هر آنچه را كه توليد مي‌كنيم بايد به مصرف داخل برسانيم و ديگر نمي‌توان بعنوان كشوري موفق در حوزه گاز يا ديگر حامل‌هاي انرژي خودنمايي كرد.
در هر صورت اين نحوه مصرف جدا از عوامل تشكيل دهنده و سبب ساز آن امروزه براي اقتصاد كشوري همچون ايران كه در حال برداشتن گام‌هايي براي توسعه و رسيدن به آرمان هاي سند چشم انداز 1404 است تهديدي جدي به شمار مي‌رود.
منبع: ایرنا
انتهای پیام